Wysokiej jakości pasze objętościowe to silnik napędowy każdej hodowli bydła. To one stanowią podstawę dawki pokarmowej i w dużej mierze decydują o kosztach produkcji mleka czy mięsa. Błędy popełnione na etapie zbioru i konserwacji zielonki będą się mścić przez cały rok, prowadząc do strat i problemów zdrowotnych. Oto trzy najczęstsze pułapki, w które wpadają hodowcy.
Błąd 1: Niewłaściwy Termin Zbioru
„Im więcej, tym lepiej” to myślenie, które prowadzi do strat. Czekanie na maksymalny plon zielonej masy często oznacza zbiór materiału o niskiej wartości pokarmowej.
- Problem: Zbyt późny zbiór traw lub kukurydzy. Roślina wchodzi w fazę generatywną (kwitnienie, wytwarzanie ziarna), a jej części wegetatywne (liście, łodygi) drewnieją.
- Konsekwencja: Spada strawność włókna i koncentracja energii. Otrzymujemy paszę „pustą”, którą trzeba będzie uzupełniać drogimi komponentami treściwymi.
- Rozwiązanie: Obserwuj fazę rozwojową roślin. Trawy na sianokiszonkę najlepiej kosić na początku fazy kłoszenia. Kukurydzę na kiszonkę zbieraj, gdy linia mleczna w ziarniaku znajduje się w połowie (optymalna zawartość suchej masy to 30-35%).
Błąd 2: Złe Ubicie i Okrycie Pryzmy
Tlen to największy wróg procesu zakiszania. Jego obecność sprzyja rozwojowi niepożądanych mikroorganizmów (pleśni, drożdży), które psują paszę.
- Problem: Zbyt słabe ugniecenie materiału w silosie lub na pryzmie oraz niedokładne, nieszczelne okrycie.
- Konsekwencja: Ogromne straty wierzchniej warstwy kiszonki (często 20-30 cm), rozwój szkodliwych mykotoksyn, grzanie się paszy po otwarciu pryzmy (straty energii).
- Rozwiązanie: Ugniataj materiał warstwami, bez przerwy, używając najcięższego dostępnego sprzętu. Po zakończeniu pracy natychmiast szczelnie okryj pryzmę podwójną warstwą folii (podkładową i wierzchnią) i dokładnie ją obciąż.
Błąd 3: Nieprawidłowe Wybieranie Kiszonki
Nawet najlepsza kiszonka może zostać zepsuta przez niewłaściwe jej wybieranie.
- Problem: „Naruszanie” ściany pryzmy, zostawianie luźnej, napowietrzonej warstwy paszy na kilka dni.
- Konsekwencja: Wtórna fermentacja. Tlen wnika w głąb pryzmy, powodując gwałtowny rozwój drożdży i pleśni. Pasza grzeje się, traci wartość odżywczą i staje się niechętnie pobierana przez zwierzęta.
- Rozwiązanie: Odkrywaj tylko taką część pryzmy, którą zużyjesz w ciągu 1-2 dni. Wybieraj paszę za pomocą wycinaka, który pozostawia gładką, nienaruszoną ścianę.
Dbałość o jakość kiszonki to inwestycja, która procentuje każdego dnia na stole paszowym – w postaci lepszego zdrowia zwierząt, wyższej produkcji i niższych rachunków za pasze treściwe.
